Aynur Güneş

Aynur Güneş


Yalan Haramdır, Günahtır

08 Ekim 2020 - 01:00

Ebü’l-Mehâsin İbnü’l-Cevzî hazretleri Hanbelî fıkıh âlimidir. Büyük âlim Ebü’l-Ferec İbnü’l-Cevzî’nin oğlu olup, 580 (m. 1185)’de Bağdat’ta doğdu. Babasından ve buradaki büyük âlimlerden kıraat, tefsir, hadis, fıkıh dersleri tahsil etti. Müstansıriyye Medresesi’nde Hanbelî mez­hebi müderrisi olarak görev yaptı. 656 (m. 1258)’de vefat etti. Bir dersinde şunları anlattı:
Yalan söylemek haramdır, çok büyük günahtır. Ölmemek için leş yemek caiz olduğu gibi, ölümden kurtulmak için yalan söylemek de caizdir. Yalanın caiz olduğu yerlerden bazıları şunlardır:
Savaşta… Hazret-i Ali (radıyallahü anh) otururken düşmanın biri, aniden karşısına kılıçla çıkıp, (Şimdi seni benim elimden kim kurtarabilir?) der. Hazret-i Ali de, parmağı ile adamın arkasını gösterip (Peki dövüşelim; fakat iki kişiyle mi?) der. Düşman, arkamdaki kim diye bakınca, Hazret-i Ali, kılıcını çekip, düşmanını zararsız hâle getirir… Düşman, oturan insana yaptığı kendi hilesini görmeden (Bana hile yaptın?) der. Hazret-i Ali de, (Ama asıl sen beni gafil avlayacaktın ya) der ve şu hadis-i şerifi bildirir: (Harb hiledir.)
İki Müslümanı barıştırmak için… Üç günden sonra dargın durmak günahtır. Dargın olan iki Müslümanı barıştırmak için aralarını bulucu yalan söylemek caizdir.
İki Müslümanın aralarının açılmasını önlemek için… Araları bozulmak üzere olan iki Müslümanın aralarının açılmasını önlemek için yalan söylemek caiz olur. İyiliğe vesile olan yalan, fitneye sebep olan doğrudan makbuldür.
Eşi ile iyi geçinmek için… Eşler birbirini idare etmek için yalan söyleyebilir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
İbni Erkam hazretleri, Hazret-i Ömer’e (radıyallahü anhüma), (Eşim beni sevmiyor. Sevmediğini de yüzüme karşı söyledi. Böyle bir eş ile yaşamak istemem) dedi. Hazret-i Ömer, kadına (Niçin kocanızın yüzüne karşı öyle söylediniz) buyurdu. Kadın, (Yalan söylememek için. Yoksa burada yalana izin var mıdır?) dedi. Hazret-i Ömer, (Elbette burada yalan söylemeye izin vardır. Bir kadın, kocasını sevmese de, onu üzmemek için, yalan söylerse günah olmaz) buyurdu.
Zâlimden, bir Müslümanın bulunduğu yeri gizlemek için…
Müslümanın malını zalimlerden korumak için…
Müslümanı memnun etmek için…
Müslümanın günahını, sırrını ve ayıbını gizlemek için…
Fakire ikram için…
Haklı iken, karşısındakine sen haklısın demek…

YORUMLAR

  • 0 Yorum